สวัสดีปีขาล… กาลครั้งหนึ่ง ณ แพร่



 

สวัสดีปีขาล… กาลครั้งหนึ่ง ณ แพร่

 

แอ่วแพร่ ไหว้พระธาตุ ถ้าเป็นจริงตามข้อมูลที่ สมชัย หทยะตันติ ผู้ว่าราชการจังหวัดแพร่ กล่าวไว้ว่า ประเทศไทยมีประชากรที่เกิดในปีขาลมากถึง 4 ล้านคน เชื่อแน่ว่าในปี 2553 นี้ พระธาตุช่อแฮ จะต้องเนืองแน่นไปด้วยบรรดาคนปีเสือ เพราะตามความเชื่อแต่โบราณถือว่า พระธาตุช่อแฮเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของคนที่เกิดปีขาล นั่นเอง
พระธาตุช่อแฮ 
อยู่ห่างจากตัวเมืองไปตามถนนช่อแฮประมาณ 9 กิโลเมตร เป็นปูชนียสถานอันศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองแพร่ ใครมาถึงเมืองนี้แล้วไม่มีโอกาสแวะไปนมัสการพระธาตุ ถือว่ายังมาไม่ถึงเมืองแพร่ ไม่รู้กลัวโดนว่าหรือมีสิ่งอื่นดึงดูดใจ เราจึงมุ่งหน้าไปยังวัดพระธาตุช่อแฮก่อนใครเพื่อน
ตำนานการสร้างพระธาตุช่อแฮกล่าวไว้ว่า ขุนลัวะอ้ายก๊อม เป็นผู้สร้างขึ้นราวปี พ.ศ.1879-1881 ซึ่งตรงกับสมัยพระมหาธรรมราชาธิราช (ลิไท) ลักษณะเป็นเจดีย์ทรงแปดเหลี่ยม ย่อมุมไม้สิบสองศิลปะเชียงแสน มีความสูง 33 เมตร ฐานสี่เหลี่ยมกว้างด้านละ 11 เมตร สร้างด้วยอิฐโบกปูนหุ้มด้วยแผ่นทองเหลืองลงรักปิดทอง พระธาตุช่อแฮเป็นเจดีย์ที่ประดิษฐานพระเกศาธาตุ และพระบรมสารีริกธาตุพระศอกซ้ายของพระพุทธเจ้า ส่วนที่มาของชื่อ “ช่อแฮ” นั้น บ้างว่าได้มาจากชื่อผ้าแพรชั้นดีซึ่งทอจากสิบสองปันนา และชาวบ้านนำมาผูกบูชาพระธาตุ บ้างก็ว่ามาจากผ้าแพรที่ขุนลัวะอ้ายก๊อมนำมาถวาย
เราเดินทักษิณาวรรตรอบพระธาตุช่อแฮครบ 3 รอบ ก่อนจะกราบ 3 ครั้ง พร้อมอธิษฐานขอพร เห็นหลายคนนำผ้าแพรสามสีมาถวาย เพราะมีความเชื่อว่าจะทำให้ชีวิตมีพลังคุ้มครองปกป้องศัตรูได้ บ้างก็นำตุ๊กตาเสือ รูปปั้นเสือ และสารพัดสิ่งที่เกี่ยวกับเสือมาถวาย ซึ่งทั้งหลายทั้งปวงนั้นก็เพื่อความสบายใจเพียงอย่างเดียว

 



 

แพร่เมืองไม้ ไม้เมืองแพร่ มีบ้านรูปทรงล้านนาหลายหลังที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชม ทั้ง บ้านประทับใจ (บ้านเสาร้อยต้น) ที่อยู่ทางไป อ.ลอง เป็นไม้สักทองทั้งหลัง สร้างเสร็จเมื่อปี 2519 แม้จะไม่เก่าแต่ “เสา” ที่นี่ก็น่าสนใจ เพราะเป็นเสาไม้สักท่อนใหญ่ที่มีมากถึง 130 ต้น แต่ละต้นอายุประมาณ 300 ปี คำนวณดี ๆ บ้านนี้เก่าของจริง ส่วน บ้านวงศ์บุรี ที่อยู่ใกล้กับวัดพงศ์สุนันท์ มีอายุกว่า 100 ปีแล้ว เป็นบ้านไม้สัก 2 ชั้น แบบยุโรปประยุกต์ หลังคาสูงทรงปั้นหยา จุดเด่นอยู่ที่ลวดลายไม้แกะสลัก ภายในบ้านตกแต่งด้วยสิ่งของเครื่องใช้โบราณ เป็นบ้านที่ได้รับรางวัลอนุรักษ์ดีเด่น ปี 2536 จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ สวยงามจนเป็นที่ถ่ายทำภาพยนตร์หลายเรื่อง รวมถึงตีพิมพ์ในหนังสือต่าง ๆ เสมอมา
เด่น ๆ ที่พอเข้าไปเห็นแล้วต้องอึ้งก็คือ ซุ้มประตูด้านหน้าโบสถ์ ที่จำลองมาจากวัดพระธาตุลำปางหลวง, ซุ้มประตูด้านตะวันตก จำลองจากวัดพระธาตุหลวงเวียงจันทน์, ประตูและหน้าต่างลวดลายแกะสลัก จำลองจากวิหารลายคำวัดพระสิงห์ จ.เชียงใหม่, นาค 7 เศียร แบบขอม นางอัปสรปูนปั้น จำลองจากวัดเจ็ดยอด จ.เชียงใหม่, พระบรมธาตุ 30 ทัส ศิลปะเชียงแสน จำลองจากวัดพระธาตุนอ (หน่อ) ของพระชนกพระเจ้าเม็งรายมหาราช จากแคว้นสิบสองปันนา ฯลฯ ไม่เรียกว่าวิจิตรก็ไม่รู้จะใช้คำไหน
จากราม่าสู่เรือนผ้าโบราณ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน แหล่งเรียนรู้สู่ภูมิปัญญา คือสถานที่อนุรักษ์ผ้าไทยโบราณประเภทนี้ไว้มากมาย พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เกิดจากความรักและชื่นชมในศิลปะไทยของ ณรงค์ชัย ประเสริฐศักดิ์ ผู้เป็นเจ้าของ ซึ่งเดิมทีสถานที่แห่งนี้เคยเป็นโรงภาพยนตร์ประเสริฐศักดิ์ราม่า ที่ได้รับความนิยมมากมาก่อน ต่อเมื่อมารดาของณรงค์ชัยเสียไป เขาจึงได้ประยุกต์สถานบันเทิงให้กลายเป็นพิพิธภัณฑ์ เพื่ออนุรักษ์ภูมิปัญญาโบราณให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา

 

 

การเดินทาง
แพร่อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 555 กิโลเมตร รถยนต์แนะนำให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 แล้วแยกเข้าทางหลวงหมายเลข 11 ที่ อ.ตากฟ้า จ.นครสวรรค์ ผ่านพิจิตร พิษณุโลก อุตรดิตถ์ ถึง อ.เด่นชัยเลี้ยวขวา เข้าทางหลวงหมายเลข 101 วิ่งไปถึง อ.เมือง จ.แพร่ ส่วนรถไฟ การรถไฟแห่งประเทศไทย มีบริการรถไฟจากกรุงเทพฯ ไป อ.เด่นชัย ทุกวัน ให้ลงที่สถานีเด่นชัย แล้วต่อรถประจำทางเข้าตัวเมืองแพร่ ซึ่งอยู่ห่างจากเด่นชัยประมาณ 20 กม. สอบถาม โทร. 1690, 0-2220-4444 หรือ www.railway.co.th รถประจำทางบริษัท ขนส่ง จำกัด มีรถประจำทางธรรมดาและปรับอากาศบริการทุกวัน สอบถามที่สถานีเดินรถสายเหนือ (หมอชิต 2) โทร. 1490 หรือ www.transport.co.th บริษัท ขนส่ง จำกัด จังหวัดแพร่ โทร. 0-5451-1276 บริษัทสมบัติทัวร์ โทร. 0-2936-2495-9 บริษัท เชิดชัยทัวร์ โทร. 0-2936-0199 และบริษัท แพร่ทัวร์ โทร. 0-2936-3720
ที่พัก
ที่พักในตัวเมืองแพร่มีไม่มากนัก ที่รู้จักทั่วกันคือ โรงแรมแม่ยมพาเลส โทร. 0-5452-1029-35 ราคา 900-4,000 บาท โรงแรมนครแพร่ทาวเวอร์ โทร. 0-5452-1321 ราคา 700-2,500 บาท โรงแรมนครแพร่ โทร. 0-5451-1122 ราคา 300-700 บาท โรงแรมน้ำทอง โทร. 0-5453-4500 ราคา 550-750 บาท ภูมิไทย การ์เดน โทร. 0-5462-7359 ราคา 700-1,500 บาท www.phoomthaitravel.com
ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน โทร. 08-6183-5329, แก้ววรรณา โทร. 0-5462-3575 วุฒิไกร ผาทอง โทร.08-9631-2905, พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน อ.ลอง โทร. 0-5458-1250, 08-1952-0431 หรือสอบถามข้อมูลท่องเที่ยวเพิ่มเติมจาก ททท.สำนักงานแพร่ โทร. 0-5452-1118